Pokeberu i moda na wiadomości tekstowe

O zapoczątkowaniu światowego trendu w komunikacji międzyludzkiej.

Zapewne większości z Was komórka służy dzisiaj w głównej mierze do kontaktowania się z innymi  poprzez wysyłanie wiadomości. Komunikatory zastąpiły już nawet tradycyjne SMS, a z najpopularniejszego z nich, WhatsApp, dziennie wysyła się dziesiątki miliardów wiadomości. Powody są różne – jest to wygodna, szybka, dyskretna i często też darmowa forma komunikacji. Wiadomość odczytujemy i odpowiadamy na nią w dogodnym dla nas momencie.

Nim moda ta ogarnęła cały świat a wiadomości zaczęły wypierać połączenia głosowe, boom na komunikację tekstową rozpoczął się w Japonii i to jeszcze na długo przed upowszechnieniem się SMSów. W 1968 roku po raz pierwszy zaprezentowano tam pager. Początkowo urządzenie to służyło  do wymiany wiadomości pomiędzy pracownikami, wyłącznie w celach biznesowych. Pagery pozwalały wysłać tekst, ale bez możliwości odebrania wiadomości zwrotnej, czyli pozostawaliśmy niejako bez odpowiedzi na naszą wiadomość. Nikt wówczas nie przypuszczał, że z czasem głównymi użytkownikami pagera zostaną nastolatki a nowo powstała moda pochłonie niemal cały kraj. Pagery, zwane w Japonii pokeberu (ポケベル z angielskiego pocket bell) przedstawione zostały na rynku masowym w 1992 roku, a rok później rozprzestrzeniły się już znacznie wśród społeczeństwa. Dzięki nastolatkom, pokeberu okazały się sporym sukcesem.

pocketbell1
Pager sieci NTT DoCoMo

Według Masayuki Sasaki, dyrektora sekcji NTT (japońskiego przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego) odpowiedzialnej za pagery, „użytkownicy otrzymywali około stu wiadomości na swój pager w ciągu miesiąca, a w przypadku nastolatek liczba ta wynosiła od 400 do 500 tygodniowo”.

Wysyłanie wiadomości za pomocą pokeberu okazało się bardzo popularne pomimo istnienia już na rynku alternatywy w postaci telefonów komórkowych. Opłaty za używanie tych ostatnich okazały się jednak zbyt drogie, zwłaszcza wśród młodych osób rzadko kto mógł sobie pozwolić na posiadanie własnej komórki. W 1993 roku niemal 70% wszystkich nowych użytkowników pokeberu stanowili nastolatkowie, a w 1996 roku swój własny pager posiadało już 48,8% wszystkich tokijskich uczniów gimnazjów i  liceów.

kogyaru, prekursorki mody na wiadomości tekstowe
Kogyaru, prekursorki mody na wiadomości tekstowe

Powszechnie uważa się, że to właśnie nastolatki w Japonii zapoczątkowały światowy trend na wysyłanie wiadomości tekstowych. Wśród tutejszych uczennic liceów modne było wówczas demonstrowanie swej niezależności oraz pełnej swobody, zarezerwowanej dotychczas wyłącznie dla studentów, czyli starszych roczników. Dziewczyny te, tworząc subkulturę zwaną kogyaru, swą postawę demonstrowały często poprzez rzucający się w oczy ubiór, kolorowe fryzury czy też opaloną skórę. W przeciwieństwie do mężczyzn, zwanych otaku, których interesowały głównie mangi, anime oraz nowoczesne technologie, kogyaru kojarzone były z nowinkami umożliwiającymi komunikację, takimi jak pager bądź telefon komórkowy. Subkulturze tej przypisuje się również spopularyzowanie komórek wśród młodych ludzi w późniejszym czasie. Poprzez używanie pokeberu do komunikacji ze swoimi znajomymi rozszerzało się znacznie zakres swojego własnego życia towarzyskiego. Japońscy uczniowie szkół średnich spędzają w nich zwykle większość dnia i w przeciwieństwie do japońskich studentów nie posiadają takiej swobody czasowej w wypełnionym zajęciami dniu. Dzięki pagerowi możliwe było utrzymywanie konwersacji również po powrocie do domu, chroniąc jednocześnie swoją prywatność. W przypadku skorzystania z telefonu stacjonarnego istniałaby szansa, że prywatne rozmowy zostałyby usłyszane przez innych domowników.

Początkowo pokeberu umożliwiało jedynie przesyłanie danych liczbowych. Zwykle przesyłało się numer telefonu, pod którym oczekiwaliśmy na kontakt ze strony odbiorcy – takie było jego zastosowanie biznesowe. Kogyaru szybko zaadaptowały tą metodę do wysyłania określonych znaczeń zawartych w danych liczbach. Przesyłano w ten sposób pozdrowienia czy okazywano różne emocje.

pager

Przykładowo liczba 8-6 (czytana Hachi Roku -> Haro) oznaczała Hello, od pierwszych sylab jej wymowy w języku japońskim.
Inne znane sformułowania to 3-3-4-1 (Sa-Mi-Shi-I – jap. sabishii – „Czuję się samotny”) lub 8-8-9-1-9 (Ha-Ya-Ku-I-Ku – jap. hayaku iku – „pospiesz się, chodźmy”).

Później wprowadzono  pełną obsługę alfabetu, pojawiły się też modele pagerów wyglądające przyjaźniej dla nastolatek, np. pokeberu ozdobione przez popularną kotkę Hello Kitty. Z czasem jednak podobną funkcjonalność posiadały już telefony komórkowe, które stopniowo wypierały z użycia pagery, aż do pojawienia się mobilnego Internetu i-mode i teoretycznie nieograniczonych możliwości wysyłania wiadomości tekstowych pomiędzy użytkownikami (same SMS nigdy nie zdobyły popularności w Japonii a ze względu na swoją specyfikację techniczną nie każda sieć dawała nawet takie możliwości, zamiast tego wysyłano e-maile). Przyzwyczajeni do częstego korzystania z funkcji wysyłania komunikatów właściciele pagerów bezboleśnie przesiedli się więc na stwarzające nowe możliwości telefony komórkowe, tworząc tym samym nowy rozdział w komunikacji międzyludzkiej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *